Login | Register
 
Email RSS Feed Twitter Facebook YouTube

AUDIO-NABWERKING

AUDIO-NABWERKING

Ritme
Je ziet en hoort heel vaak dat men bij het gebruik van muziek de beelden heel netjes op de beat van de muziek monteert. Persoonlijk ervaar ik dit soort montages als vervelend je kan bij wijze van spreken de lassen letterlijk uittellen. Het maakt de montage voorspelbaar en niet minder belangrijk je laat het hele ritme van de montage bepalen door een muzikant, die met alle respect, ook maar een deuntje heeft gespeeld.

Als je de muziek, bijvoorbeeld bij de montage van een videoclip, toch de basis van de montage wil laten zijn dan kan je beter de flow van de muziek gebruiken. En de flow is iets anders dan precies op elke tel van bijvoorbeeld een driekwartsmaat een las te leggen. De flow is het gevoel van de muziek luister bijvoorbeeld naar de partijen die de toetsenist speelt. Volg het tempo van de muziek, de sfeer zonder heel simpel precies in de maat te monteren. Het monteren op elke klap is echt veel te simpel, je zou dan zelfs heel wiskundig een montage kunnen maken want het is heel eenvoudig om precies de tijd te bepalen tussen elke klap en daarmee de lengte van de shots te bepalen. Laat die klappen op de snaredrum los en bepaal zelf het ritme.

Nog beter is het om de montage te starten zonder muziek te gebruiken, je bepaald dan tijdens de montage zelf het tempo. Het tempo dat bij het verhaal past, het tempo dat bij de sfeer van de film past en het tempo dat bij de flow van de film past. Je zal zien dat als je een montage in een goed ritme hebt gemaakt je eigenlijk willekeurig elk stuk muziek onder de montage kan leggen en dat de muziek qua ritme als vanzelf lijkt te passen. Dat zegt niet dat je willekeurig elk stuk muziek kan gebruiken juist omdat muziek ontzettend sfeer bepalend is.

Muziek
Wat voor muziek gebruik je tijdens de montage? Het kan zo zijn dat je een eerste montage binnen een uurtje in elkaar hangt maar dat je vervolgens de rest van de dag bezig bent om de juiste muziek te vinden die de film kan ondersteunen. Een van de vragen waar je ongetwijfeld tegenaan zal lopen is de vraag of je naar de teksten van de muziek gaat luisteren. De meeste muziek die wij horen is Engelstalig, wat te doen met de tekst? Past een liedje met een tekst ‘I love you blablabla’ onder een scene waarin een spannende achtervolgingsscène te zien is? Het is lang niet altijd een vraag die makkelijk te beantwoorden is. In eerste instantie zal je snel van mening zijn dat je zeker op de tekst moet letten. Maar het is dan zo jammer dat er muziek is die dan qua sfeer en geluid perfect bij een bepaalde scene past maar dat je deze muziek weer niet kan gebruiken omdat de tekst niet passend is. Ga er van uit dat als de film alleen in Nederland vertoont zal worden de meeste mensen zich meer laten lijden door de sfeer dan de teksten alhoewel er altijd mensen zullen zijn die heel punctueel de teksten zullen volgen. Hou er wel rekening mee maar laat de tekst bij een stuk muziek niet bindend zijn.

Het gebruik van gezongen tekst is sowieso vaak niet handig. Onder een stuk gesproken tekst in een film wil je over het algemeen geen gezongen teksten horen. Dan gebruik je liever een instrumentaal stuk muziek. En als je wel gezongen teksten gebruikt moet je ontzettend uitkijken dat deze de gesproken teksten in de film zeker niet in de weg gaan zitten want het geluid van de film moet altijd leidend zijn.

Audiomix
Het zal voor veel filmmakers en vooral cameramensen als de knuppel in het hoenderhok voelen als ik stel dat het geluid belangrijker is dan het beeld. Het beeld kan nog zo mooi zijn maar als het geluid slecht is en bepaalde quotes onverstaanbaar zijn dan is daarmee een shot totaal waardeloos. Andersom kan een heel lelijk shot bruikbaar zijn als de tekst/boodschap duidelijk en goed is.

Daarom is het ook van belang om tijdens de montage genoeg tijd te besteden aan de audio nabewerking. Begin om het jezelf makkelijk te maken. Zet stemmen vooraf al op mono want voor een interview stem zal je meestal geen stereo effect nodig hebben. Muziek en geluidseffecten wil je natuurlijk wel in stereo hebben.

Leg de verschillende audio-lagen logisch in de tijdlijn en zorg voor een duidelijke werkwijze. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je altijd de gesproken teksten op de audio-lagen 1,2 en eventueel 3 en 4 legt. Vervolgens gebruik je de twee volgende audio-lagen voor sound-bytes en achtergrond geluid. De volgende audio-lagen gebruik je voor effect geluiden en muziek lagen. Het kan makkelijk gebeuren dat je met 12 audio-lagen werkt. Dat kan soms onoverzichtelijk lijken maar als je voor jezelf altijd en vaste workflow vast houdt dan werkt dat juist heel snel. Een bijkomend voordeel is dat je de audio nabewerking dan heel eenvoudig aan iemand anders over kan dragen. Je kan dan heel duidelijk zeggen welke geluiden op welk spoor staan.

Als je een interview afneemt heb je meestal 1 audiokanaal dat niet nodig is. Gooi direct de audiokanelen weg die niet nodig zijn. Op deze manier zitten alleen geluid-sporen die daadwerkelijk gebruikt worden in de montage,

En dan heb je te maken met de balans tussen alle audio-lagen. Ga er van uit dat het gesproken woord altijd het belangrijkste is. Mix deze af tot op het maximum level. Nu zijn er verschillende audio normen waarmee gemonteerd wordt. Er zit zelfs een verschil tussen de levels die de verschillende omroepen gebruiken. Maar je zit altijd veilig als je precies tegen het rood aan monteert. Heel af en toe mag het geluid net het rood aantikken en daarmee de rode leds van de PPM (Peak Program Meter) meter doen oplichten. Aangezien de gesproken teksten het belangrijkste zijn leg je het niveau van deze sporen netjes tegen het rood aan.

Als je vervolgens muziek gaat gebruiken moet je deze NIET tegen het rood aan laten aanlopen. Dat heeft alles te maken met de manier waarop muziek in de studio’s afgemixd is. Bij het afmixen van muziek maakt men gebruik van compressors en limiters. En dan slaan de meter netjes tegen de 0dB aan maar ervaar je het geluid als veel luider. Een bekend voorbeeld was vroeger de zender Veronica waarbij leaders en commercials je qua geluid indruk om de oren vlogen terwijl de levels helemaal niet hoger lager dan de levels van de gesproken teksten.

Gesproken tekst, mix deze af tussen de range van -12db en 0db
Muziek onder gesproken tekst tussen de – 40db en -30db (max)
Muziek los zonder gesproken tekst rond de -20db max

Let wel het betreft hier zeker geen wet van meden en persen! Je kan heel goed horen of de balans goed is. Hou er wel rekening mee dat het geluid bij het gebruik van een goede geluidsinstallatie met bijbehorende speakers veel beter zal klinken dan wanneer je een DVD zal afspelen in een laptop computer met interne speakers. Dit is niet onbelangrijk, hou hier rekening mee. Niet voor niets gebruikt men in goede audio studio’s verschillende monitoren om het geluid op zowel goede als slechte speakers terug te kunnen luisteren. Bepaal vooraf wat de meest gangbare manier van afspelen zal zijn, het geluid voor een bioscoopfilm zal anders afgemixed moeten worden dan het geluid voor een internet filmpje. Nog een belangrijke tip is om het volume van de versterker tijdens het afmixen van het geluid op een niveau te laten staan. Het zijn helaas vooral de regisseurs die naast de editor zitten die er een handje van hebben om constant aan de volumeknop te zitten. Sta dit niet toe, want op deze manier verlies je elke referentie.

Geluidseffecten
Dit zijn de krenten in de pap, helaas worden ze vaak vergeten maar het zijn juist de hele subtiele geluidseffecten die de montage net iets extra’s kunnen geven. Overdaad schaad maar een subtiele laag met geluidseffecten kan een film ontzettend versterken. Het zelfde geldt zeker voor de general-noise. Helaas hoor je te vaak dat men tijdens de montage de general-noise geheeld weg draait. Laat het achtergrond geluid zoals dat tijdens de opnames opgenomen is altijd een grote of kleine rol spelen. Als je auto’s voorbij ziet rijden wil je ze ook kunnen horen. Neem tijdens het maken van de opname altijd de tijd om even een set-noise track op te nemen. In dat geval gaat het bij de opname niet om het beeld maar je laat de camera puur lopen om set-noise op te nemen. Dus als je opnames in een bos maakt neem dan de moeite om de camera een paar minuten te laten draaien puur om het geluid van de vogels en de wind door de bomen op te nemen. Het beste kan je op dat soort momenten de microfoon in beeld opnemen zodat je tijdens de montage aan het beeld hel eenvoudig kan zien dat het om een track gaat waarop de set-noise wordt opgenomen.

Filters
Je kan tijdens de audio nabewerking allerlei filters aan het geluid toevoegen. Sommige effecten zoals en echo zijn heel simpel en zal je vrijwel nooit gebruiken andere filters kunnen wel goed bruikbaar zijn, Het is echter een feit dat audio een heel apart vakgebied is en dat het veel oefening zal vragen om deze goed te gebruiken. Een combinatie van filters die men geregeld gebruikt zijn de compressor en de limiter. Elders op deze website zal verder ingegaan worden op een aantal audiofilters maar nogmaals het gebruik van deze filters vergt zeker oefening want het is vakwerk om deze filters goed te gebruiken.


Het vervolg van dit artikel is afgeschermd met een wachtwoord, meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang gratis het wachtwoord waarmee je het volledige artikel kan lezen.

Enter password to unlock.
This content is for subscribers only.