Login | Register
 
Email RSS Feed Twitter Facebook YouTube

STABILIZERS

STABILIZERS

Ze worden in de volksmond steadicams genoemd en door sommige zelfs als steadycam geschreven. Steadicam is echter een produktnaam van het bedrijf Tiffen. Het zou het zelfde zijn als dat je alle auto’s A4 gaat noemen naar de Audi A4. Je hoort eigenlijk de naam camera stabilizer te gebruiken maar niemand zal je raar aankijken als je over steadicam spreekt, sterker iedereen weet meteen waar je het over hebt. Duidelijk herkenbare opnames waarbij de camera vloeiende, bijna zwevende bewegingen laat zien. Het gebruik van stabalizers bij DSLR camera’s is interessant omdat je door het lage gewicht en het bescheiden formaat van de camera’s gebruik kan maken van de lichte en goedkopere stabalizers. Bij full-size camera’s ben je genoodzaakt om een stevige investering van 10.000 Euro+ te doen om in het bezit van een stabalizer te komen. Bij DSLR camera’s is het mogelijk om vanaf een bedrag van ongeveer 300 Euro ‘zwevende’ opnames te maken. Het gebruik van een stabilizer is echter geen sinecure, het vergt oefening en training om goede opnames met een stabilizer te maken.

Het principe van een stabilizer is gebasseerd op het balanceren van de camera, hierbij word gebruik gemaakt van contragewichten. Abrubte bewegingen worden ‘gedempt’ en mede door de massa van de gehele set-up ‘gedempt’ en omgezet in een vloeiende beweging. Zoals vermeld is het gebruik van de stabilizer zeker in het begin een kwestie van geduld en oefenen. Als je een stabilizer eenmaal onder controle hebt zal je echter een prachtig stuk gereedschap in handen hebben. Bij de grote stabilizers ben je genoodzaakt om gebruik te maken van een vest/harnas waaraan een complexe constructie van bewegende en schanierende armen zit die met behulp van veren de gehele constructie aan het lichaam bevestigd. Bij DSLR camera’s is het echter mogelijk om stabilizers zonder een dergelijk vest te gebruiken. Dit betekend echter wel dat het werken met een stabilizer zwaar kan worden. het hele gewicht van de constructie zal met één arm getilt moeten worden. Bij een korte opname van een paar minuten valt er goed te werken als je een gewicht van bijvoorbeeld 2,5kg moet dragen. Als je echter een hele dag met een stabilizer in de hand moet lopen kan het werken met een camera stabilizer echter zwaar worden. Voor dat soort situaties zou een training in een sportschool onderdeel van het werk moeten zijn.

In dit artikel zal worden ingegaan op de kleinere stabilizers die zonder vest/harnas te gebruiken zijn. En daarmee komen wij meteen op een belangrijk punt van aandacht als je een stabilizer wil aanschaffen. Als je gebruik maakt van een vest dan zal de stabilizer aan de arm-constructie van het vest hangen. Als je geen gebruik maakt van een vest dan zal de stabilizer in de hand gehouden moeten worden. Hiermee moet je andere eisen aan de ‘grip’ stellen. Hoe is het handvat waaraan je de stabilizer vast moet houden. Helaas zie je bij een groot aantal fabrikanten dat ze hier simpelweg een zelfde contructie voor gebruiken als bij de stabilizers die aan en vest bevestigd moeten worden. Als je de stablizer echter in de hand wil/moet houden dan stel je speciale eisen aan het ‘handvat’. En dan spreek ik niet over een lekker in de hand liggend en zacht stukje rubber/handvat maar over de manier de manier waarop en de positie waarin het betreffende handvat aan de stabilizer is bevestigd. Alles heeft te maken met het zwaartepunt van het systeem.






In de bovenstaande afbeeldingen zie je het verschil tussen de zwaartepunten. De bovenste stabilizer is duidelijk ontworpen om in combinatie met een vest gebruikt te worden. De onderste stabilizer is echter geschikt om volledig handheld te gebruiken. Onderschat het belang van dit zwaartepunt niet! Als je de stabilizer ook of alleen handheld wil gebruiken vallen alle constructies zoals ze in het eerste voorbeeld te zien zijn af! Natuurlijk zijn er fabrikanten die afbeeldingen laten zien waarbij een dergelijke staabilizer wel handheld wordt gebruikt maar dat is slechts een slecht verkooppraatje! Trap er niet in en maak de keuze voor een stabilizer waarbij het zwaartepunt recht boven de hand zit. Bij de stablizers die ontworpen zijn om in combinatie met een vest te gebruiken komt er veel kracht op de polsen te staan en het handheld gebruiken van dergelijke stabilizers is onnodig zwaar.





Dovetail
Als je een stabilizer bekijkt zie je daarin een aantal vaste onderdelen terug komen die misschien qua uitvoering anders zijn maar wel een vergelijkbare werking hebben. Om te beginnen wordt de camera over het algemeen aan een speciale adapter-plaat bevestigd (dovetail). Deze plaat kan vergelijken worden met een statiefkoppel plaat maar heeft echter een belangrijke extra functie. Deze plaat kan door middel van fijnafstel schroeven bewogen worden. De plaat kan naar voren en naar achteren geseteld worden en van links naar rechts versteld worden. Bij de elders op deze website besproken Sturdycam ontbreekt deze plaat en dat maakt deze stabilizer ook een stuk goedkoper dan de duurdere exemplaren.





Met behulp van deze plaat kan het zwaartepunt van de camera loodrecht boven de verticale as van de stabilizer gebracht worden. Vooral bij DSLR camera’s zal je zien dat het statief bevestigingspunt niet bij het zwaartepunt van de camera zit. Over het algemeen zit er aan de rechterzijde van een camera een batterij compartiment en daardoor is een camera meestal zwaarder aan de rechterzijde. Als je een camera op een een buis zal laten balanceren en deze buis precies onder het punt van het statief bevestigingspunt legt dan zal de camera naar rechts hangen. Een zelfde verhaal voor de voor- en achterwaardse balans. Een objectief zal er meestal voor zorgen dat een camera ‘front heavy’ is en naar voren wil hellen.








Het is bij het werken met een stabilizer van groot belang dat het zwaartepunt van de camera uiteindelijk precies samenvalt met de verticale buis (Verticale stabilisatie stang) die onder een stabilizer hangt. Het zal duidelijk zijn dat de kwaliteit van een stabilizer mede bepaald zal worden door de nauwkeurigheid waarmee dit zwaartepunt ingesteld kan worden. Dit zal bij het afstellen van de stabilizer ook een van de belangrijkste punten zijn.

Verticale stabilisatie stang/sled
Er worden meerdere namen voor de verticale constructie gehanteerd men spreekt over verticale stabilisatie stang maar ook over sled. In feiten is de slet de onderzijde van de verticale stabilisatie stang en het punt waaraan contragewichten, accus’ en een monitor bevestigd kunnen worden. Maar aangezien de stang en de sled vaak een geheel zijn kan de naam sled voor de gehele onder constructie gebruikt worden.

Zoals al is beschreven zit er over het algemeen een lange verticale buis aan een stabilizer. Deze noemt men de verticale stabilisatie stang. Er zijn echter ook stabilzers waarbij dit geen rechte buis is maar een gebogen frame. Deze constructie zie je vooral bij compacte stabilizers en dus bij de stabilizers die goed voor DSLR camera’s gebruikt kunnen worden. Door de constructie met een gebogen frame kan de gehele stabilizer veel compacter gebouwd worden.





De verticale stabilisatie stang is over het algemeen in lengte instelbaar en kan dus langer en korter gemaakt worden. Daarnaast hangen de contragewichten aan deze verticale stabilisatie stang. Bij grotere stabilizers kunnen er aan deze sled ook monitoren en accu’s bevestigd worden. Deze dienen dan eveneens als contragewicht. Als de verticale stabilisatie stang langer gemaakt wordt zal het zwaartepunt van de stabilizer ook lager komen te liggen. Het contragewicht dat aan de verticale stabilisatie stang bevestigd wordt zal uiteindelijk de gehele constructie in balans brengen met de camera. Denk hierbij aan het hefboom effect. Als je een wip neemt waarbij beide zijdes van de wip niet even lang zijn dan zal je aan een van de zijdes een veel hoger gewicht moeten hangen om de wip weer in balans te brengen. Dus als de verticale stabilisatie stang langer wordt dan kan je dit zien als een arm van een wip die langer is dan de andere (de arm waar de camera aan vast zit). Dus de massa van het contragewicht kan lager zijn dan het gehele gewicht van de camera puur omdat de sled aan de onderzijde langer is dan aan de bovenzijde waar de camera aan bevestigd zit. De hele ‘wip’ balanceert rondom de gimbal van de stabilizer. Als je het voorbeeld van de wip ‘te kinderachtig’ vindt kan je ook denken aan de contragewichten bij een brug of aan de manier waarop hijskranen met contragewichten werken.





gimbal
De gimbal is een constructie waarin de verticale stabilisatie stang vrij kan bewegen. Dit kunnen constructies zijn die vergelijkbaar zijn met de constructie van een gyroscoop maar het kunnen ook schanieren/kogelgewrichten zijn. Dit is het punt waarop het handvat, waaraan je de stabilizer vasthoudt, en de gehele constructie van de stabilizer samenkomen. Deze gimbal isoleert een deel van de lichaams bewegingen van de stabilizer en laat de stabilizer vrij heen en weer bewegen. Omdat er bij een DSLR camera lichter gewerkt kan worden zie je bij de kleinere stabilizers dat de gimbal gevormd wordt door een constructie van knie-gewrichten en lagers. Het zal duidelijk zijn dat de kwaliteit van de gimbal bepalend is voor de manier waarop de gehele constructie vrij kan bewegen. Als de gimbal van slechte kwaliteit is dan zullen de bewegingen niet vloeiend gaan.








Instellen en afstellen
Helaas: het instellen van een stabilizer is een vervelende klus die zeker in het begin flink wat tijd in beslag kan nemen. Neem deze tijd omdat het van belang is dat een stabilizer goed afgesteld wordt!


Als eerste zal het zwaartepunt van de camera bepaald moeten worden. Denk er hierbij aan dat je de camera configureerd zoals je deze op de stablizer wil gebruiken. Dus: eventuele draagband verwijderen, accu en geheugenkaart plaatsen etc. Ook het te gebruiken objectief is van belang, gebruik bij het instellen van de stabilizer het objectief dat je tijdens de opnames wil gebruiken, Denk hierbij ook aan filters en eventueel een zonnekap. Elke wijziging in de configuratie van de camera zal gevolgen hebben voor het zwaartepunt en de balans binnen de stablizer. Gebruik bij voorkeur een groothoek objectief. Hiervoor zijn twee redenen: ten eerste biedt een groothoek objectief een grotere scherpte-diepte. Je kan tijdens de opnames niet scherpstellen en dus wil je het liefst een opname die van voor tot achter scherp is zodat je zeker weet dat de opnames scherp zullen zijn. Ten tweede zal een groothoek objectief een stabiler beeld geven. Bij een objectief met een lang brandpunt zal je eerder last hebben van trillingen en bewegingen. Denk hierbij aan een tele-objectief waarmee het lastig kan zijn om uit de hand stabiele opnames te maken.


Je kan het zwaartepunt van de camera bepalen door de camera op een paar buizen of een potlood te laten balanceren. Het zal echter vooraf al duidelijk zijn dat de camera een zwaartepunt heeft dat rechtsvoor zal liggen. De accus zit immers aan de rechterzijde en aan de voorzijde zit een zwaar objectief. Dit zwaartepunt zal gecompenseerd moeten worden. En dus zal de camera aan de linker onderzijde van de dovetail bevestigd moeten worden.





Je hebt nu een camera die redelijk op zwaartepunt gebalaceerd is op de dove tail. Dus als je de dove tail nu op een neutrale manier aan de stabilizer bevestigd zal het zwaartepunt al een beetje ‘in de buurt’ liggen. De camera zal echter nooit helemaal in balans zijn.




Schuif nu de verticale stabilisator stang op de juiste lengte. De juiste lengte van de verticale stabilisator stang is een balans tussen optimale ‘ergonomie’ en camerabalans. Als je de sled op de maximale lengte zet zal de stabilizer groot worden en je wil natuurlijk een compacte stabilizer. De lengte van de sled heeft echter ook invloed op de balans binnen de stabilizer en de snelheid waarmee bewegingen opgevangen/gecompenseerd worden. Ga er in eerste instantie van uit dat je de verticale stabilisator stang een gemiddelde lengte gaat geven. Op een later tijdstip kan je tijdens het fine-tunen nog aanpasingen aan de lengte doen.
Plaats aan de onderzijde van de sled de contragewichten. En natuurlijk is de vraag hoeveel gewicht? Dat is een vraag die zich helaas niet één, twee, drie laat beantwoorden. Bij veel instructieboekjes van stabilizers zitten echter wel tabellen waarmee gewicht en lengte van de sled ruw-weg bepaald kunnen worden. Wij werken echter met een lichte set-up en dus zal er realatief weinig contragewicht gebruikt hoeven worden. Als gebruiker wil je natuurlijk een zo laag mogelijk gewicht omdat het werken met de stabilizer daarmee lichter zal worden. Voor een goede balans en werking van de stabilizer zijn contragewichten echter wel nodig.


Plaats de camera nu op de stablizer en je zal zien dat deze vrijwel altijd zwaar over begint te hellen en verre van neutraal blijft hangen. Verschuif de dove tail nu over de bevestigingsplaat van de stabilizer zodat je in de buurt van en neutrale instelling = balans komt. De camera hoeft in dit stadium nog niet helemaal in balans gezet te worden maar zorg dat je in de buurt komt. Als je deze balans hebt gevonden draai je de dove tail goed en stevig vast aan de bevestigingsplaat van de stablizer. Je wil immers niet dat de camera tijdens gebruik van de stabilizer valt. Lukt het je niet om de camera in redelijke balans te krijgen bevestig dan wat meer contragewicht aan de stabilizer of verleng de verticale stabilisator stang. Zorg er wel voor dat je niet te veel gewicht aan de stabilizer hangt. Dit kan op het eerste gezicht handig lijken omdat de camera door het grote contragewicht dan altijd waterpas zal gaan hangen. Vind een balans tussen minimaal contragewicht en stabiliteit.


Nu kan je de camera fijn-afstellen met behulp van de instelknoppen aan de bevestigingsplaat van de stabilizer. Je kan de dove tail en daarmee de camera in hele kleine stapjes naar voor, achter, link en rechts bewegen. Zoek naar de positie waarin de camera horizontaal blijft hangen. Bij de luxere stabilizers zit er een waterpas in de boveplaat en daarmaa kan je de camera heel precies in balans brengen. Tijdens dit balanceren moet de stabilizer in de hand gehouden worden want alles moet vrij kunnen bewegen. Bij de luxere stablizers zitten vaak speciale klemmen en houders waarmee de stablizer aan een statief bevestigd kan worden. Dit is natuurlijk ontzettend handig omdat je de hele constructie dan niet constant in de hand hoeft te houden.




Nu komen wij op het punt van echte fine-tuning: Beweeg de onderzijde van de stabilizer in horizontale positie en laat deze los en tel binnen hoeveel tellen de stabilizer weer verticaal hangt. Dit noemt men de drop-time, het gaat dus om de tijd dat de camera valt, deze hoeft echter niet geheel in de neutrale positie te zijn en mag nog even een beetje heen en weer bewegen. je telt dus de tijd ot het laagste punt en niet de tijd tot de camera gehel stil hangt. De drop-time moet tussen de twee en drie seconden uitkomen. Als de stabilizer sneller valt dan zit er te veel contragewicht aan de stabilizer en moet er gewicht verwijderd worden. Het zal duidelijk zijn dat als de drop-time te lang is er meer gewicht geplaatst moet worden. Als de stabilizer lang heen en weer blijft slingeren als zijnde een penduleklok dan moet er dus extra gewicht geplaatst worden of de verticale stabilisator stang moet langer gemaakt worden. Als de stabilizer bij het loslaten gaat slingeren of als de camera helemaal scheef begint te hangen dan moet de camera aan de bovenzijde in een betere balans gebracht worden.

.
De juiste drop-time wordt dus verkregen door de combinatie van contragewicht en de lengte van de verticale stabilisator stang. Als je nu de juiste balans binnen het systeem hebt gevonden kan je beginnen met het maken van opnames. Zoals in de opening van dit artikel al is omschreven kan het balanceren van het systeem veel tijd kosten en daarnaast is het ook een nauwkeurig ‘werkje’. Neem deze tijd want een goede balans en instelling is de basis van goede opnames! De contragewichten zijn voor het grove afstel werk, het fine-tunen doe je door de lengte van de verticale stablisator stang (sled) te verlengen.


Een aantal punten van aandacht tijdens het filmen:
– Verander de camera set-up niet want elke verandering zal je verplichten om alles opnieuw te balanceren.
– Houdt de hand waarmee je de stabilizer vasthoud zo vast dat het handvat helemaal verticaal staat. Als je de hand scheef houdt zal de camera de neiging hebben om te gaan draaien.
– Houdt de stablizer met de rechter hand vast (linkeshandige mensen links) en gebruik de andere hand om de camera te besturen (draaien, tilt en pan). Raak het geheel echter met fluwelen handen aan en voorkom abrubte bewegingen.
– Zorg dat je lichaam in de juiste balans is en sta niet verkrampt.
– Loop met gebogen benen zodat bewegingen opgevangen kunnen worden.
– Wind kan invloed hebben op de stabiliteit. Bij sommige stabilisatoren kan de frictie van de gimbal ingesteld worden. Deze wil je natuurlijk zo laag als mogelijk hebben maar als het waait kan je de frictie verhogen.
– Bij sommige stabilisatoren zit een horizontale staaf (bar) waaraan de contragewichten hangen. Hoe langer deze staaf is hoe makkelijker je horizontale bewegingen kan maken.
– Hoe zwaarder de combinatie stabilizer-camera is hoe makkelijker het wordt om vloeiende bewegingen te maken. Het werk wordt echter wel aanzienlijk zwaarder.
– Als de camera tijdens het lopen toch heen en weer begint te deinen dan kan je de lengte van de verticale stabilsator stang verlengen of juist korter maken, dit is millimeter werk!.