Login | Register
 
Email RSS Feed Twitter Facebook YouTube

NIKON D800

NIKON D800

HDSLR 2.0
De volwaardige opvolgers voor de Canon 5D MKII dienen zich aan in de MKIII versie van de Canon 5D en in de Nikon D800. De afgelopen jaren heeft Nikon de slag op het gebied van filmen met DSLR camera’s verloren van Canon. Voor Nikon leek de filmfunctie zeker geen prioriteit te hebben terwijl Canon na de 5D en de 7D nog verschillende camera’s heeft uitgebracht die prima te gebruiken zijn om mee te filmen. Nu echter hebben Canon en Nikon twee op het oog vergelijkbare camera’s op de markt gebracht in de vorm van de 5D MKIII en de D800. Direct nadat de camera’s op de markt kwamen doken er op het internet verschillende directe vergelijkingen op. Het zijn kleine en grote verschillen tussen de beide camera’s die potentiele kopers tot een beslissing zullen doen komen. In deze review een eerste kennismaking met de Nikon D800. Geen review waarbij naar puur technische zaken zoals resolutie, bitrates en dergelijke gekeken zal worden. In deze review gaat het puur om de functionaliteit en kwaliteit op het gebied van filmen. Dus allerlei fotografische aspecten zullen niet aan bod komen. Het gaat in het geheel om het filmen met deze nieuwe Nikon camera waarbij het belangrijk is om te vermelden dat de gehele review is opgebouwd rondom een beperkt aantal praktijk uren (10 uur) met de D800. Op sommige punten zal een vergelijking getrokken worden met de oudere Canon 5D MKII. De gehele review zal van onderwerp naar onderwerp springen en wat dat betreft zal er geen logische opbouw inzitten maar zullen puur in willekeurige volgorde opvallende punten behandeld worden. Uiteindelijk zal er in deze review ook geen waardering in de vorm van de bekende 5-sterren beoordeling gegeven worden omdat je een camera veel langer in gebruik moet hebben om tot een volledig eindoordeel te kunnen komen.




De rode knop
Nogmaals alle punten zullen op volledig willekeurige volgorde behandeld worden en als eerste komen we bij de recordknop, uiteindelijk de knop waarmee een filmopname gestart moet worden. Nikon heeft binnen de basisinstelling van de camera voor een opvallend klein en onhandig geplaatste record knop gekozen. De knop zit op een lastige plek aan de rechtervoorzijde/boven van de camera. Daarnaast is het een onhandig klein priegel knopje. Niet een knop die je tijdens opnames blindelings zal kunnen vinden zonder dat je daarvoor vele uren praktijk ervaring met de camera zal moeten hebben. Onhandige bijkomstigheid is het feit dat er op vrijwel dezelfde plek nog een andere kleine knop zit. En dus was het voor mij zeker de eerste uren geregeld misgrijpen toen ik een opname wilde starten. Een opvallend punt dat ook zeker andere gebruikers zal irriteren. Er is echter een hele eenvoudige oplossing: alsof men bij Nikon aan het eind van het productieproces tot inzicht is gekomen. Men heeft de optie gebracht om de ontspanknop, die je normaal gebruikt om een foto te maken, zo in te stellen dat deze gebruikt kan worden om de filmopname te starten. En weg is het gehele probleem, dus direct na aanschaf van een D800 zal elke filmmaker de ontspanknop gaan toewijzen aan de filmfunctie. Met deze knop is het juist weer heel handig en makkelijk om een filmopname te starten. Makkelijker dan bij de 5D MKII waarbij je aan de achterzijde van de camera een opname-knop moet indrukken.





Scherpte
Het gaat je als je overstapt van de 5DMKII vrijwel direct opvallen: de scherpte en het gevoel dat het beeld geeft. Sommige dingen laten zich niet makkelijk omschrijven maar het beeld voelt ‘gewoon’ mooier. Wat je wel kan omschrijven is de scherpte: deze is hoog. De D800 produceert een heel mooi en scherp beeld dat laat zien dat dit een camera van een nieuwe generatie is.





Menu
Het is altijd wennen als je op een ander merk camera overstapt. De menu-structuur binnen een cameramerk zal altijd wel overeenkomen. Alle Canon menu’s lijken op elkaar, als je echter van Canon naar Nikon overstapt zal je moeten wennen. Het hele menu is anders opgebouwd en ook de manier waarop je door het menu heen moet navigeren is anders. Het menu van de Nikon is in eerste instantie misschien zelfs intimiderend omdat je echt ontzettend veel kan instellen en omdat de camera veel mogelijkheden biedt. Meer mogelijkheden dan de 5DMKII waarbij sommige zaken het verdienen om apart vermeld te worden.


Picture Style
Een van de menuonderdelen is de picture style die we ook van de 5DMKII kennen maar de D800 biedt meer mogelijkheden. Niet als het gaat om de instellingen van het beeld maar om de manier waarop de gegevens opgeslagen kunnen worden. Je kan de picture styles natuurlijk gewoon op de camera opslaan maar je kan de gegevens ook vanuit de camera opslaan op Compact Flashkaart of op de SDHC-kaart. De D800 beschikt over twee geheugen sleuven en kan dus gebruik maken van twee verschillende opslag media. Het opslaan van picture styles op een geheugenkaart heeft als voordeel dat je heel eenvoudig je favoriete instellingen over kan zetten op een andere camera. Dit kan handig zijn als je een camera huurt of als je meerdere camera’s van exact dezelfde instelling moet voorzien.




Kleurbalans
De kleurbalans van de D800 valt uiteen in twee verhalen, het eerste verhaal is een positief verhaal en het tweede verhaal werpt bepaalde vraagtekens op. Om te beginnen het positieve verhaal: tijdens de opnames kan je de kleurbalans aanpassen, iets dat met de 5DMKII niet mogelijk is. Dit kan handig zijn als je bijvoorbeeld van buiten naar binnen loopt als je een persoon volgt en de opname niet kan of wil onderbreken. Je kan nu terwijl je in opname zit de kleurbalans aanpassen. En dat is natuurlijk iets dat je vrijwel zeker een keer nodig zal hebben.

En dan nu de vraagtekens rondom de kleurbalans. Ik moet zeggen dat ik het volgende nog niet ‘tot op de bodem’ heb uitgezocht. Alle presets zijn natuurlijk aanwezig maar de custom kleurbalans werpt vragen op. Je kan op een vergelijkbare manier als bij de 5D je eigen kleurbalans bepalen door een foto te maken en deze foto te gebruiken als referentie voor de kleurbalans. Over het algemeen zal dit een foto van een grijskaart zijn. Je kan de camera echter ook bewust ‘belazeren’ door bijvoorbeeld een blauw voorwerp of een ander kleurig onderwerp in beeld te nemen. Als ik echter met de D800 een foto van een blauw voorwerp maakt krijg ik niet zoals je zal verwachten een oranje/warm gekleurd beeld maar het beeld is ‘gewoon’ bijna neutraal. Dat werpt vraagtekens op als het gaat om deze manier van witten.

Wat ook opvallend is: als je een grijskaart als referentie gebruikt en daarmee een persoonlijke witbalans maakt dan zal deze een andere kleur geven dan wanneer je de camera op auto-witbalans zet. Dat is vreemd, de camera meet immers de zelfde referentie en toch komt de D800 bij beide instellingen met een andere kleur. Dat kan niets anders betekenen dat een van de twee instellingen niet juist is. Er zwerven over het internet klachten van gebruikers die zeggen dat de witbalans bij een persoonlijke instelling een groen zweem heeft. Ik heb het zelfde ervaren, de vraag is of Nikon dit met behulp van een firmware zal oplossen. Nu is het niet zo dat je met een gifgroen beeld zit, het is een subtiel verschil in de witbalans die echter wel zichtbaar zal zijn. Dit kan eventueel een probleem vormen als je meerdere D800 qua kleurbalans gelijk wil leggen.






Sluitertijd
Opvallend is dat je met de D800 tijdens het filmen met langzamere sluitertijden kan werken dan met de 5D. Daar waar bij de 5D de langzaamste sluitertijd 1/30e bedraagt. Met de D800 kan je nog op een sluitertijd van 1/25e filmen. Een sluitertijd van 1/25e is technisch de absolute ondergrens als je met een framerate van 25 beelden per seconden wil filmen. De langzaamste sluitertijd is immer afhankelijk van het aantal beelden per seconden dat je wil gebruiken. Het verschil tussen de sluitertijden 1/30e en 1/25e is echter bijzonder klein.




Clean HDMI
Al voor de officiële lancering van de D800 was dit het gerucht dat door filmmakers met heel veel enthousiasme werd ontvangen. Met de D800 kan je een clean HDMI signaal naar een externe recorder of monitor sturen. Bij de Canon camera’s zal je altijd camera-informatie in het beeld hebben als je het HDMI signaal bekijkt. Bij de D800 kan je een schoon HDMI-signaal bekijken en gebruiken, dus een beeld waarin bijvoorbeeld geen rood knipperend ‘Rec’ lampje brand. Maar gewoon een signaal dat alleen de beeldinformatie bevat. Leuk als je op een monitor een beeld wil hebben waarin geen storende informatie zichbaar is. Maar belangrijker: een fantastische optie voor de professionals. Een amateur zal er niet veel gebruik van maken maar je kan een externe hard-disk videorecorder aan de camera hangen. Dat beidt een aantal voordelen: ten eerste kan de kwaliteit van het beeld beter worden omdat er met andere compressie en codecs gewerkt wordt. Misschien wel net zo belangrijk je kan opnemen in de bekende Prores422 resolutie of zelfs rechtstreeks naar het Avid DNxHD formaat. Dit kan tijdens de productie een aanzienlijke tijdswinst opleveren. Tot op dit moment moest al het materiaal eerst bijvoorbeeld met MPEG Streamclip geconverteerd worden naar een editor vriendelijk formaat. Dit hele proces kan bij een flinke productie zo maar 12 uur in beslag nemen. 12 uur productie tijd die verloren gaat! Als je echter direct in het benodigde formaat opneemt bijvoorbeeld in ProRes422 dan bespaar je bij aanvang van de montage heel veel tijd. En het is een cliche maar tijd=geld en niet minder belangrijk als er met een strakke deadline gewerkt wordt dan is 12 uur tijdswinst aanzienlijk. Als je een vergelijking tussen twee camera’s gaat maken en dat in scores tot uitdrukking gaat brengen heb je het niet over een kleine voorsprong van 1:0 maar je moet het zien als een stevige voorsprong van 10:0. Vooral voor professionals is deze mogelijkheid echt een hele grote winst. Voor dit voordeel dien je echter wel een externe recorder aan te schaffen. De prijs van dergelijke recorders varieerd flink, je kan al recorders kopen voor rond de 800 Euro maar je kan ook over de 10.000 Euro grens heen schieten. Maar voor nog geen duizend Euro maak je van de D800 een camera die binnen haar prijsklasse moeilijk te overtreffen zal zijn.





FX DX
Nog een sterk punt van de D800: je kan met de camera zowel in het FX als in het DX formaat opnemen. Dit komt neer op fullframe of met een cropfactor van 1.5. Nu is juist het sensor formaat voor veel filmmakers een van de belangrijke redenen om met DSLR camera’s te filmen en dus zou je er theoretisch van uit kunnen gaan dat je altijd met een zo’n groot mogelijke sensor wil filmen en dus met een full frame camera. Er zijn echter ook hele goede redenen om tijdens bepaalde opnames juist met een cropfactor camera te willen werken. Deze keuze hoef je bij de aanschaf van een D800 niet vooraf te maken omdat de camera met beide formaten kan werken. Direct na de eerste hoos aan DSLR films was het vooral de beperkte scherpte-diepte die iedereen aansprak. Ik moet zeggen dat ik daar na honderden draaiuren met DSLR’s soms vanaf wil. Het kan in sommige (veel) situaties juist lekker zijn om met en iets grotere scherpte-diepte te werken. En een ander voordeel: als je op pad gaat met slechts één objectief bijvoorbeeld een standaard 50mm objectief dan kan je door met de cropfactor te spelen opeens ook opnames maken die vergelijkbaar zijn met een 75mm objectief. Dus één objectief in de tas en virtueel twee objectieven aan de camera.


Slow motion en frame rates
Om mooie slow motion opnames te kunnen maken wil je bijvoorbeeld op een frame rate van 50 frames per seconden opnemen. Immers, je kan dan mooie slowmotions maken als je een montage op 25 frames per seconden maakt. Je kan met de D800 ook met 50 of 60 fps opnemen. Je werkt dan echter niet meer op full HD maar in een resolutie van 1280×720. Voor internetfilms hoeft dat in de basis geen probleem te zijn omdat de 1280×720 resolutie dan ook prima voldoet. Er is echter een probleem: bij opnames in dit formaat krijgt de D800 heel veel last van moire. Elders in deze review zal blijken dat moire bij de D800 sowieso een probleem kan zijn. Maar de moire bij de resolutie van 1280×720 is onwerkbaar. De moire openbaart zich niet alleen eerder maar ook veel duidelijker zichtbaar. Hiermee wordt de hele 1280×720 resolutie van de Nikon meteen onbruikbaar.





Moire
Toch wel HET probleem waar je bij het gebruik van DSLR camera’s tegenaan zal lopen. Elders op deze website wordt het onderwerp moire behandeld. En ja ook de D800 heeft zichtbaar last van moire. Nu gaat het verhaal en zie je voorbeelden waarin het bevestigd wordt dat de 5DMKIII minder last heeft van moire. Daar zit echter wel een stevige maar aan: moire ontstaat vooral omdat de sensor eigenlijk een te scherp beeld met te veel informatie op kan nemen en dat men voor de film functie van DSLR camera’s genoodzaakt is om bepaalde beeldinformatie weg te laten of te interpoleren. Je kan dan de vraag stellen waarom men dat doet, je wil immers met de hoogst mogelijke kwaliteit werken. Probleem echter is dat de informatiestroom in de camera dan niet meer verwerkt kan worden. Bij fotografie neem je slechts één beeld op en heeft de camera voldoende tijd om het beeld te verwerken. Als filmmaker werken wij echter met 25 frames per seconden (is 25 beelden per seconde). De informatiestroom wordt simpelweg veel te groot. Je ziet dan ook dat ‘echte’ digitale filmcamera’s nooit met fullframe sensoren werken juist mede om dit probleem voor een deel te ondervangen. Als wij dan terug komen op het feit dat de 5DMKIII minder last van moire heeft dan de D800 dan moet je daar wel bij vermelden dat de D800 een zichtbaar scherper en dus beter beeld opneemt. Je zou het effect van moire kunnen verminderen door een minder scherp beel op te nemen. Misschien is dat wel het geheim achter het moire van de 5DMKIII. Dit is puur een speculatie van mijzelf en berust zeker niet op concrete gegevens maar de 5DMKIII heeft minder moire maar ook een minder grote scherpte… 1+1=2? De vraag is nu of het moire bij de D800 een probleem is? Je wil natuurlijk altijd zo min mogelijk of eigenlijk zelf geen moire hebben. En dus is dit wel een punt van aandacht. Het moire van de D800 is echter niet sterker aanwezig dan bij de meeste andere DSLR’s, het is vooral de 5DMKIII die hier duidelijk anders presteert. Je kan echter 3rd party oplossingen voor het moire kopen. Er zijn bedrijven die een speciaal filter verkopen dat in de camera ingebouwd kan worden om het moire te verminderen. Deze filters zijn ook verkrijgbaar voor de D800. Nu heb ik daar zelf geen tests mee gedaan maar als je naar de resultaten op het internet kijkt zie je een duidelijke verbetering. Dus als je een D800 koopt om mee te filmen dan zou je daar een dergelijk filter (ongeveer 300 Dollar) voor kunnen kopen die je voor een groot deel van de moire afhelpt.





Time Lapse
Ik heb het nog niet getest maar de D800 biedt vanuit de camera zelf de mogelijkheid om time lapse opnames te maken. Dus daarvoor heb je niet zoals bij de Canon’s een extern apparaat voor nodig. In de D800 zit een redelijk uigebreide time lapse functie, nogmaals ik heb deze functie nog niet getest maar de opties zien er goed uit inclusief de optie om een opname met vertraging te starten. Voor de liefhebbers van time lapse opnames is de D800 sowieso een winner omdat deze echt ontzettende scherpe opnames (foto’s) kan maken en je dus rag-scherpe time lapses kan creëren.





Contrast-omvang
Ik realiseer mij dat ik mij nu op gladijs ga begeven omdat ik het volgende puur visueel heb bepaald en daar geen echte metingen op los heb gelaten. Ik heb de indruk dat de D800 een hoger dynamisch bereik heeft dan de 5D. Dat kan je terug zien in de nachtopnames die met de D800 zijn gemaakt. je blijft heel veel details in de donkere partijen zien. En zelfs een op het eerste gezicht git-zwarte lucht laat nog details zien. Naar mijn gevoel heeft de D800 onder vergelijkbare opname situaties ook een helderder beeld. Ik heb de indruk dat de ISO/ASA waardes van de Canon en de Nikon niet geheel overeenkomen. Nogmaals ik heb hier geen technische metingen op los gelaten en beoordeel alles puur visueel. Maar een opname op 800 ASA lijkt bij de Nikon helderder dan bij de Canon. En dit is belangrijk omdat het een feit is dat de Canon de Nikon verslaat als het gaat om de kwaliteit bij opnames met hoge ISO standen. En dus geeft de Canon wat dat betreft een mooier beeld tijdens bijvoorbeeld nachtopnames. Echter zoals vermeld lijkt het dynamisch bereik van de D800 juist weer hoger en komen de ISO standen schijnbaar niet overeen. Stel dat dit een halve stop scheelt dan komt een opname onder 400 ASA/ISO met de Nikon overeen met 600 ASA/ISO op de Canon. Interessant genoeg om een keer één op één met beide camera’s te testen. Ik moet echter nogmaals vermelden dat dit alles slechts op een vermoeden berust!





Audio
Eindelijk een camera die een koptelefoon aansluiting heeft. Op dit gebied zie je dat men de D800 zeker ook heeft gemaakt om als filmcamera te gebruiken. Mini-jack in, headphone out, handmatige opname-volume regeling en VU-meters. Helaas niet de mogelijkheid om tijdens de opnames het opname volume aan te passen. Maar dit zal ongetwijfeld zo’n ‘ding’ zijn dat met en firmware ondervangen zal worden. Je kan echter wel weer vraagtekens plaatsen bij de knoppen die je moet gebruiken om het volume aan te passen. Een groot draaiwiel zoals dat op de Canon camera’s zit zou handig zijn. De Nikon heeft druk schakelaars en verschillende ‘joysticks’ om instellingen te maken.


Knoppen
Het zijn van die ogenschijnlijk simpele en onbelangrijke keuzes die de fabrikanten moeten maken. Wat voor soort knoppen gebruik je? waar plaats je de knoppen en welke knoppen hebben een gecombineerde functie? Kortom de ergonomie van de camera. De D800 heeft op dit punt sterke en minder sterke punten, sommige instellingen laten zich heel eenvoudig bedienen andere functies moeten aangepast worden door twee verschillende knoppen gelijktijdig te bedienen. Om bijvoorbeeld de Iso waardes aan te passen moet je met de linkerhand een knop indrukken en met de rechterhand aan een wiel draaien. Veel handiger is om dit met een één knopsfunctie te doen. Aan de andere kant zou je dan een camera krijgen die van boven tot onder, van links naar rechts en van voor tot achter vol gepropt moet zitten met allerlei knoppen en draaiwielen. Veel van de knoppen op de D800 zijn geheel costomized toe te kennen aan bepaalde functies dus voor een groot deel kan je de indeling en het gebruik naar eigen hand zetten.





Zoom
Om goed scherp te kunnen stellen maak je bij DSLR’s gebruik van de digitale inzoom functie. Met de D800 kan je veel verder inzoomen dan met de 5DMKII. Het verschil is opvallend, het is wel een feit dat het beeld bij heel ver inzoomen onrustig gaat worden en zelfs een soort van strobe-effect gaat krijgen. Nadeel echter is dat je na heek ver te zijn ingezoomd ook weer uit zat moeten zoomen terwijl je eigenlijk met één druk op de knop terug naar normaal beeld wil gaan. Echter al heel snel nadat ik de D800 voor het eerst in de hand had heb ik daar een handige sluipweg voor gevonden. je drukt gewoon de ontspanknop van de camera in en deze springt terug naar normaal beeld.


Wat nu?
En dan krijg je natuurlijk altijd de vraag: zou jij een D800 kopen? Mijn antwoord is een duidelijke JA! de camera is duidelijk beter dan de 5DMKII en een stuk goedkoper dan de 5DMKIII. Het is alleen de vraag of je als Canon gebruiker afscheid kan nemen van je collectie objectieven, accu’s en andere spullen die je in de loop der tijd hebt aangeschaft. Als je nog helemaal niets in huis hebt dan is de D800 een goede keuze als je de camera ook voor fotografie wil gebruiken want op het gebied van fotografie is de D800 superieur aan de meeste concurenten. Als je wil gaan filmen met een DSLR dan moet je kijken wat voor jou van belang is: scherpte? moire? High ISO? prijs? kwaliteit objectieven? etc. De D800 heeft mij in iedergeval overtuigd en is een goede kandidaat om mijn inmiddels verouderde 5DMKII te vervangen zeker als Canon de prijzen blijft hanteren die men op dit moment doet. Bedenk dat de D800 aanzienlijk goedkoper is dan de 5DMKIII en zeker niet slechter presteerd als je wil gaan filmen. Ik moet er wel eerlijk bij zeggen dat ik zelf nog niet met de nieuwe 5DMKIII heb kunnen filmen dus ik berust mijn oordeel ook op films die ik op het internet heb kunnen bekijken?